CÔNG CỤ
Kiểm chứng giả định (Assumption Testing)
Dùng khi: trước khi đầu tư build bất cứ thứ gì đáng kể — ý tưởng nào cũng là một chồng giả định; việc của PM là tìm giả định chết người và test nó rẻ nhất có thể.
5 loại giả định
- Desirability — khách có muốn không? (rủi ro phổ biến nhất)
- Viability — có ra tiền / bền về kinh doanh không?
- Feasibility — kỹ thuật làm nổi không? (→ test bằng research spike: dev dành vài ngày thử nghiệm có timebox)
- Usability — người dùng có dùng được không?
- Ethical — có gây hại không (dữ liệu, nghiện, công bằng)?
Cách dùng nhanh
- Liệt kê giả định từ ý tưởng/VPC — viết dạng khẳng định kiểm được ("SME sẵn sàng trả 500k/tháng cho X").
- Assumption mapping: xếp lên 2 trục Quan trọng × Thiếu bằng chứng → chỉ test góc "quan trọng + chưa biết".
- Viết giả thuyết 5 thành phần (Torres): Thay đổi gì → Tác động gì → Lên ai → Bao nhiêu → Sau bao lâu. Định tiêu chí đạt trước khi chạy.
- Chọn phương pháp theo loại và độ chín:
| Phương pháp | Test được gì | Chi phí |
|---|---|---|
| Phỏng vấn | desirability (pain thật?) | rất rẻ |
| Landing page smoke test | demand, thông điệp, giá | rẻ |
| Prototype + usability test | usability, desirability | rẻ |
| Concierge (làm tay phục vụ vài khách) | desirability, quy trình giá trị | trung bình |
| Wizard of Oz (giả tự động, người làm sau lưng) | desirability trước khi build công nghệ | trung bình |
| A/B test | tối ưu khi đã có traffic | cần nền tảng |
- Triangulate: một kết quả = tín hiệu; hai phương pháp cùng chỉ một hướng = bằng chứng.
Bẫy thường gặp
- Test cái dễ thay vì cái rủi ro nhất.
- Không định tiêu chí trước → mọi kết quả đều "khá tích cực".
- Coi giả định bị bác là thất bại — đó là tiết kiệm được một khoản đầu tư sai.
- Test một lần nhỏ rồi tuyên bố chắc chắn — cỡ mẫu và bối cảnh quyết định độ tin.
Nguồn: Module 7 (5 loại giả định, hypothesis Torres, testing techniques, research spike). Đọc sâu: Testing Business Ideas (Bland). Liên quan: Value Proposition Canvas · MVP · A-B Testing · Đo lường nỗi đau