CÔNG CỤ

RACI — ma trận phân vai

Dùng khi: việc rơi giữa hai người ("tưởng anh làm"); quyết định bị tắc vì không rõ ai chốt; dự án nhiều phòng ban; hoặc onboarding người mới vào quy trình phức tạp.

Cốt lõi: với mỗi đầu việc, gán 4 vai:

  • R (Responsible) — người làm
  • A (Accountable) — người chịu trách nhiệm cuối và chốtmỗi việc đúng MỘT chữ A
  • C (Consulted) — được hỏi ý trước khi quyết (hai chiều)
  • I (Informed) — được báo sau khi quyết (một chiều)

Cách dùng nhanh

  1. Liệt kê các đầu việc/quyết định quan trọng (không cần mọi task vặt).
  2. Liệt kê vai trò/người tham gia.
  3. Gán R-A-C-I từng ô; kiểm tra: mỗi hàng đúng 1 chữ A; có ít nhất 1 R.
  4. Rà bệnh: hàng nhiều C quá → họp hành nặng nề, quyết chậm; cột của một người toàn A → nghẽn cổ chai quyền lực; người không có chữ nào → vì sao ở trong dự án?
  5. Review với tất cả người có tên — RACI chỉ có giá trị khi được đồng thuận, không phải khi được gửi qua email.

Khi nào nên lập: dự án đa phòng ban; nhiều stakeholder; tổ chức đòi minh bạch giải trình; team biến động người; cơ cấu nhiều cấp (senior/junior/intern). Lời khuyên từ course: nên có thói quen dùng thường xuyên.

Bẫy thường gặp

  • Hai chữ A một hàng "cho chắc" → chính là nguồn xung đột mà RACI sinh ra để diệt.
  • Lập xong cất tủ — phải lôi ra đúng lúc tranh cãi "ai quyết cái này".
  • Nhầm A với sếp to nhất — A là người gần quyết định nhất, không phải người cao chức nhất.
  • Làm RACI cho từng task nhỏ → chết vì bảo trì; chỉ làm cho việc/quyết định trọng yếu.

Nguồn: Module 10. Liên quan: Scrum & vai trò PO · Ma trận Power-Interest · Stakeholder khó